Odra to ostra wirusowa choroba zakaźna. Jedynym źródłem zakażenia jest chory człowiek. Zakażenie szerzy się głównie drogą kropelkową oraz przez bezpośrednią styczność z wydzieliną jamy nosowo-gardłowej. Okres wylęgania wynosi najczęściej od 10 do 12 dni. Objawy choroby to gorączka, mocny kaszel, wysypka plamisto-grudkowa, zapalenie spojówek, światłowstręt i nieżyt błony śluzowej nosa.
Ryzyko zachorowania na odrę występuje u każdej osoby, która nie była szczepiona przeciw tej chorobie lub jej wcześniej nie przechorowała. Stosowanie szczepień ochronnych ma zasadnicze znaczenie w zapobieganiu zachorowaniom na odrę i ze względu na wysoką zakaźność choroby oraz jej przenoszenie się drogą powietrzno-kropelkową, nie może być zastąpione jakimkolwiek innym środkiem ochrony. Szczepienie przeciw odrze chroni przed zachorowaniem i ciężkimi powikłaniami. Szczepionka przeciw odrze charakteryzuje się wysoką skutecznością 95% (90-98%). Po otrzymaniu dwóch dawek szczepionki co najmniej 95% (90-98%) dzieci jest chronionych przed zachorowaniem na odrę.
Obowiązkowe szczepienia przeciw odrze wprowadzono w Polsce w 1975 roku, początkowo podawano jedną dawkę szczepionki. Schemat dwudawkowy wprowadzono w 1991 roku.
Obecnie szczepienia przeciw odrze, śwince i różyczce są obowiązkowe (finansowane z budżetu Ministra Zdrowia) dla dzieci: w 13-14 miesiącu życia (I dawka), w 6 roku życia (II dawka).
Tylko osoby, które przechorowały odrę lub zostały zaszczepione przeciwko odrze dwoma dawkami szczepionki są chronione przed zachorowaniem.
Uzupełnienie szczepień przeciw odrze w obecnej sytuacji zaleca się:
- osobom, które mają na co dzień kontakt z dziećmi np. w przedszkolu, szkole
- pracownikom służby zdrowia,
- osobom podróżującym do krajów o wysokim odsetku zachorowań na odrę,
W przypadku szczepienia na odrę dorosłych schemat obejmuje podanie 2 dawek szczepionki przeciw w co najmniej 4-tygodniowych odstępach.
Osoby zaszczepione w przeszłości tylko jedną dawką szczepionki powinny uzupełnić szczepienie podaniem drugiej dawki.
Szczepienie osób dorosłych nie jest refundowane.
Szczepienie przeciwko odrze poekspozycyjne mogą być wykonane u osób do 72 godzin po kontakcie z osobą chorą .